فن آوری اطلاعات ((IT)) چیست؟

آی تی با فن آوری اطلاعات (Information Technology) و آی تی سی یا فن آوری دسترسی به اطلاعات (Information Technology Communication) واژه هایی هستند که از این پس بیشتر بر زبان ها جاری می شوند. برداشت هرکس از این مفاهیم بستگی به وسعت دانش و اطلاعات و میزان ارتباط زندگی او با این مفاهیم دارد. امروزه « قدرتدر دانش است» (Power is Knowledge) وآی تی وآی تی سی محصول تلاش تاریخی بشر درجهت سهولت دسترسی همه ی انسان ها به دانش واطلاعات می باشند،نوشتن کتاب و سپس نوشتن فهرست برای کتاب،ایجاد کتابخانه و سپس تهیه ی لیست کتابهای موجود در کتابخانه و طقه بندی موضوعی آن وتبدیل کتابها به لوح و سی دی و نهایت اینترنت وبزرگراههای اطلاع رسانی نمادهایی از این تلاش تاریخی بشر می باشند. هر کس در دو حالت می تواند با آی تی سروکار داشته باشد در مقام مصرف کننده اطلاعات ودرمقام تولید کننده ی آن که در هر دو حالت نیاز به دانش دارد، دانش مصرف و دانش تولید،اینترنت نمادی از تکاپوی صدها میلیون انسانی است که روزانه در مقام تولید و یا مصرف با آی تی یا فن آوری اطلاعات سروکار دارند.

تکنولوژی اطلاعات (((( IT

شامل سخت افزارها،نرم افزارها و تکنیکهایی می شود که از طریق آنها به اطلاعات سروسامان می دهیم و یا از طریق آنها دستیابی به اطلاعات مورد نظر را بر خود و دیگران آسان می کنیم، مثلا امروزه شما می توانید بانوشتن کلمه ی« ایدز» یا «سرطان مری»،«نلسون ماندلا» یا «گاندی» و یا هر مطلب دلخواه دیگر در یک موتور جستجو در اینترنت مانند گوگل ،همه ی مطالب در مورد سوژه ی مورد نظر را بدست آورید ویا مثلا اگر بخواهید اطلاعاتی در مورد بخش خاصی از زندگانی گاندی مثل «رابطه ی گاندی با نهرو » کسب نمایید کافی است این دو کلمه را درموتور جستجو نوشته وفرمان جستجو بدهید تا همه ی مطالب مربوط به آن دو را طی چند ثانیه بدست آورید،این دساورد بزرگ از طریق تکنولوژی اطلاعات شامل کامپیوتر،مخابرات ونرم افزارهایی مثل مجموعه ی آفیس و نرم افزارهای مشابه دیگر ممکن گردیده است که به آن آی تی می گوییم،این کتاب تلاشی است برای آشنایی بیشتر شما با آی تی . من از هر فرصتی استفاده کردم تا بر این نکته ی بسیارحیاتی تأکید نمایم که برای ما ایرانیان ضرورت تسلط بر زبان انگلیسی از مهمترین ضروریات عصر حاضر است و اگر ایرانی بقای زبان فارسی و بالاتر از آن هویت ایرانیش را در مقطعی از زمان مدیون فردوسی است،امروز اما بقای توأم با سربلندی ما ایرانیان منوط به تسلط بر زبان انگلیسی به عنوان یک ابزار (ونه فرهنگ ) است،نمی توانیم از آی تی و یا فن آوری اطلاعات سخن بگوییم ودر عین حال نسبت به بدیهی ترین لوازمات آن بی توجه باشیم، بدون تردید اگر فردوسی در این مقطع از زمان زنده می بود شاه بیت طرحی که او برای بقا و سر بلندی این ملت در «دهکده ی کوچک جهانی » طراحی می کرد، همانا بر نامه ریزی گسترده برای حل بزرگترین مشکل ارتباطی آنها (عدم تسلط بر زبان انگلیسی ) بود مشکلی که بهره برداری از دستاوردهای سترگ فن آوری اطلاعات را بر آنان سخت دشوار نموده است.

تعریف طرح جامع IT

طرح جامع ITیا IT Master Planتعاریف گوناگونی دارد. در صورتیکه در موتورهای جستجوگر اینترنت، این واژه را جستجو نمائید، بیش از هزار مورد خواهید یافت.

کمیته فناوری اطلاعات با بررسی برخی از تعاریف مزبور و مشاوره با تعدادی از اساتید دانشگـاه و شرکـت های طراح پروژه هـای ITدر سطح  کلان به چارچوب زیر دست یافت. امید است مورد استفاده واقع شود.

طراحی یک برنامه در بخش ITبرای یک بنگاه اقتصادی یا سازمان دولتی شامل مراحل زیر است:

1-تبیین خصوصیات کلیدی شرکت.

2-تبیین وضعیت فعلی شرکت از نقطه نظر فناوری اطلاعات.

3-تعیین وضعیت مطلـوب شرکت از نقطه نظر فناوری اطلاعـات متناسب  با  یک  افق برنامه ریزی مشخص.

4-تدوین برنامه‏ها و استراتژیهای مورد نیاز برای حرکت از وضع موجود به سوی وضع مطلوب. 

بند اولکه از بالا و در سطح کلان به سازمان یا شرکت تحت مطالعه می نگرد شامل پاسخ به سئوالهای زیر می باشد.

-ماموریت های اصلی شرکت / سازمان تحت مطالعهکدامند؟

- فعالیتهای در حال انجام به چند دسته تقسیم می شوند؟   

بند دوموضعیت موجود فناوری اطلاعات را با توجه به موارد زیر روشن می نماید:
- جایگاه سازمانی و تشکیلاتی، شرکت و تاثیرات آن بر فعالیتهای بخش ITچیست؟
- تجهیزات سخت افزاری موجود و تکنولوژی های مرتبط در حال بهره برداری کدامند؟ توزیع فیزیکی ، جغرافیائی ، ساختار مورد استفاده و نرم افزارهای مرتبط با آن ذکر شوند.

-تکنولوژیهای نرم افزاری استفاده شده در سیستمهای کامپیوتری موجود کدامند؟‌ (به تفکیک سیستم).

- سیستم های دستی که پتانسیل اتوماسیون را دارا هستند معرفی شوند.
- سیستم های کامپیوتری موجود  معرفی شوند.

- ارتباطات مهم بین هر یک از سیستمهای دستی موجود با سایر سیستمهای دستی یا کامپیوتری مشخص شوند.

- ارتباطات مهم بین هر یک از سیستمهای کامپیوتری موجود با سایر سیستمهای کامپیوتری یا دستی موجود مشخص شوند.

- نقاط قوت و ضعف شرکت از نقطه نظر ITبا توجه به مسائل فوق تحلیل و منعکس گردد.

بند سوموضعیت مطلوب شرکت را با توجه به موارد زیر به تصویر می کشد: 

-سیستم های ITمورد نیاز سازمان برای رسیدن از وضع موجود به وضع مطلوب.  

-ارتباطات بین سیستمهای مبتنی بر ITدر شرایط مطلوب نمایش داده شوند. 

-فرصتها و تهدیدهای حاصل از توسعه ITدر چارچوب Master Planذکر شوند (مثلا توزیع جغرافیائی واحدهای سازمانی ، روابط و تشکیلات سازمانی، امنیت اطلاعات و …) 

- آیا فرصتها و تهدیدهای فوق منجر به تعریف پروژه های تکمیلی می شوند؟ اگر  بلی ،لیست پروژه‏ها تکمیل شوند.

بند چهارم به تدوین استراتژیهای فن آوری اطلاعات با توجه به جنبه های زیر می پردازد:

- اولویت بندی پروژه هائی که در مراحل فوق ضروری تشیخص داده شده اند. (ملاکهایی نظیر: اولویت از دیدگاه مدیران، مصوبات نهادهای قانونگذار، تاثیرگذاری قابل توجه به بهبود وضعیت مالی شرکت، وضعیت بد خدمات به مشتریان در شرایط جاری، تحلیل هزینه – فایده و …)

بنـــد پنجــم :

-تهیه شرح خدمات پروژه های اولویت 1

(RFP)                                                                            
- پیش بینی زمانی و هزینه‏ای هر یک از پروژه های اولویت 1و تعیین توالی آنها با توجه به نظام اولویت بندی و نمایش آنها به صورت نمودار گانت.

بنــــد ششــــم:

-تهیه شرح خدمات سایر پروژه ها در حد کلیات قابل پیش بینی.      

- پیش بینی زمانی و هزینه‏ای هر یک از پروژه ها در حد تخمین های قابل پیش بینی و تعیین توالی آنها با توجه به نظام اولویت بندی و نمایش آنها به صورت نمودار گانت.

تعریف معماری اطلاعات سازمان

معماری اطلاعات (Information Architecture) که به عنوان معماری سازمانی فناوری اطلاعاتی (Information Technology Enterprise Architecture) یا به اختصار معماری سازمانی (Enterprise Architecture)  نیز شناخته می‌شود، رهیافتی است برای فراهم آوردن یک چارچوب سازمانی برای هماهنگ کردن و همسو سازی کلیه فعالیتها و عناصر فناوری اطلاعاتی (IT) در درون یک سازمان.